Günümüz futbolunda kulüplerin transfer stratejilerinin vazgeçilmezi olan scouting sistemi, gün geçtikçe daha da önem kazanıyor çünkü Scouting, modern futbolun en önemli unsurlarından biri haline geldi. Başarılı olmak isteyen her takım, scouting’e yatırım yapmak zorunda. Bu sayede, doğru oyuncuları transfer ederek ve takım kimyasını optimize ederek başarıya ulaşmak daha kolay hale gelmektedir.
Scout, futbolcuyu tüm çevresel faktörlerle beraber değerlendirmelidir. Futbolcunun takımı, takımın oyun yapısı, takımdaki durumu, fiziksel-teknik-zihinsel-taktiksel durumu ve kapasitesi, maçın atmosferi vb. birçok dinamik scoutlar tarafından göz önüne alınmalıdır. Scouting yetenek ve yorumlama kabiliyeti isteyen bir iştir.
Sadece genç oyuncular scouting sistemine dahil değildir. Yaş fark etmeksizin her oyuncu dahildir. Ayrıca günümüzde scouting sistemi geliştikçe artık takımlar sadece oyuncu transferlerinde değil antrenör, yönetici ve çalışan seçimlerinde de scouting sistemi uyguluyorlar. Örneğin 2015-2016 sezonunda Sevilla, scouting raporuyla 27 yaşındaki Nzonzi’yi 8 milyon euro karşılığında kadrosuna katıyor ve daha sonra 30 milyon euro karşılığında Roma’ya satıyor. Yani bilinen ya da orta yaşta olan oyuncular da izlenir, performans takibi yapılır.
Türkiye’de çeşitli kulüplerde scouting olarak görev yapan Oğuzhan Oğuz, scoutingi şöyle tanımlıyor: Ana tema bellidir. Bir davete gideceksiniz, kıyafet almanız gerekir. Bütçeniz ile doğru orantılı olarak size en uygun giyimi seçersiniz ve alırsınız. Scouting de çok benzerdir. O an ihtiyacınız ne ise doğru bütçeleme ve profil belirleme ile ona gidersiniz.
Eski Manchester City futbol direktörü Mike Rigg, scouting sisteminin gelişimini şu sözlerle anlatıyor: Bir zamanlar balkan ülkelerinin birinde dünyanın en iyi futbol kulüpleri için talep gören bir hizmet sunan bir adam vardı. “Bize şu özel maçları verebilir misin?” diye sorardınız. Sonra bunun için fahiş bir para öderdik, o da maçların DVD’lerini postaya verirdi ve 10 gün sonra DVD’ler gelirdi. Kalitenin nasıl olacağını bilmiyorduk. Bazen iyi, bazen de berbat olurdu.”
Futbol gözlemciliği son yıllar içerisinde çok değişti evet önceden scoutlar potansiyel bir oyuncuyu görebilmek için kalitesi tartışmalı bir DVD’yi günlerce beklemek zorunda kalırken, şimdi istediği oyuncuyu neredeyse anında izleyebiliyor ama bu da yeni problem ortaya çıkardı. Oyuncuya dair verilere anında ulaşabiliyor olsalar da takım kimyasına uyumu nasıl olacak bilmiyorlar çünkü oyuncuya dair verileri sunan yazılım onlara bu bakış açısını sunmuyor. Vindex ise scoutinglere oyuncuların bireysel performansını baz alarak takım uyumuna dair bir veri sunmayı amaçlıyor.
Scouting demek tabii ki bir oyuncuyu video kayıtları ile izlemek değildir ama özellikle pandemi ile beraber scouting için oldukça faydalı bir araçtır. Sevilla ve AC Roma’da sportif direktörlük yapmış bu işin ustalarından Monchi bu konuyu şöyle özetliyor: “Canlı izlenmeyen hiçbir oyuncuyu almam, ama bilgisayar analizleriyle videolarına bakılmayan hiçbir oyuncuyu da canlı izlemem’’
Son olarak, Futbolda scouting sistemi yukarıda dediğim gibi ilk başlarda sadece futbolcular için kullanılsa da günümüzde takımlar, antrenörlerini veya kulüp için diğer profesyonellerini belirlerken de scouting yapmaktadır. Bielsa ve Jürgen Kloop, bu durum için örnek olarak verilebilir. Leeds United, Marcelo Bielsa’yı göreve getirmeden önce detaylı bir scouting çalışması yaptı. Bielsa’nın oyun tarzı ve felsefesinin Leeds United’a uygun olduğu belirlendi ve Bielsa ile anlaşma sağlandı. Bielsa, Leeds United’ı Premier League’e yükseltmeyi başardı ve takımın oyun tarzını önemli ölçüde geliştirdi. Borussia Dortmund ise Jürgen Klopp’u göreve getirmeden önce detaylı bir scouting çalışması yaptı. Klopp’un oyun tarzı ve felsefesinin Borussia Dortmund’a uygun olduğu belirlendi ve Klopp ile anlaşma sağlandı. Klopp, Borussia Dortmund’u Bundesliga şampiyonu yaptı ve Şampiyonlar Ligi finaline yükseltmeyi başardı.
Futbolda scouting sistemi, geçmişten günümüze sürekli gelişerek bu sporun önemli bir parçası haline gelmiştir. Geçmişte sadece DVD’ler ve saha gözlemleri ile yapılan scouting, günümüzde modern teknolojinin de yardımıyla çok daha kapsamlı ve detaylı bir hale gelmiştir. Bu sayede, takımlar aradıkları oyuncuları ve teknik direktörleri daha kolay bulabiliyor ve başarı şanslarını artırabiliyorlar.Gelecekte de scouting sistemi, futbolda daha da önemli bir rol oynayacağa benziyor. Yapay zeka ve diğer yeni teknolojiler, scouting’i daha da geliştirmeye ve daha etkin hale getirmeye yardımcı olacaktır.
COLSPARK 